Jeszcze niedawno sztuczna inteligencja kojarzyła się głównie z przyszłością. Dziś jej wpływ na zatrudnienie staje się coraz bardziej widoczny. Badacze przyjrzeli się ogromnej liczbie ofert pracy oraz danym o pracownikach. Wyniki stawiają pod znakiem zapytania dotychczasowe przekonania o bezpieczeństwie zawodowym.
WIDEO…
Młodzi pracownicy mają poważny problem. Dane pokazują niepokojącą zmianę
Największe trudności mogą dotknąć osoby, które dopiero rozpoczynają karierę zawodową. Z analizy Stanford Digital Economy Lab, kierowanej przez ekonomistę Erika Brynjolfssona, wynika, że pracownicy w wieku od 22 do 25 lat znajdują się w szczególnie trudnym położeniu w zawodach podatnych na wpływ sztucznej inteligencji.
Badacze przeanalizowali dane płacowe firmy ADP, obejmujące około 4,6 mln amerykańskich pracowników. Okazało się, że zatrudnienie młodych osób w zawodach mocno narażonych na wpływ AI jest o około 19 proc. niższe, niż byłoby przy takim samym tempie wzrostu jak w zawodach mniej podatnych na automatyzację.
Jeszcze rok wcześniej różnica wynosiła 15 proc. To oznacza, że dystans się powiększa. Co szczególnie uderzające, podobnej luki nie zaobserwowano wśród doświadczonych pracowników. Młodzi ludzie mogą więc napotykać coraz większe przeszkody już na samym początku zawodowej drogi.
Miliard ogłoszeń pod lupą. Pracodawcy zaczynają wymagać czegoś zupełnie innego
Jeszcze ciekawszy obraz wyłania się z raportu AI Jobs Barometer przygotowywanego na zlecenie firmy PwC. Eksperci analizują w nim ponad miliard ogłoszeń o pracę z całego świata. Wyniki pokazują zmianę, która może zaskoczyć osoby szukające pierwszego zatrudnienia.
Nie chodzi bowiem o masowe znikanie stanowisk dla początkujących. W zawodach szczególnie podatnych na wpływ AI firmy coraz częściej oczekują umiejętności kojarzonych dotąd z wieloletnim doświadczeniem. Wśród wymagań pojawiają się myślenie strategiczne oraz zdolności przywódcze.
To zjawisko określa się mianem senioryzacji. W praktyce oznacza ono, że nawet osoby ubiegające się o stanowiska na początku kariery mogą mierzyć się z oczekiwaniami typowymi dla znacznie bardziej doświadczonych kandydatów. Samo zdobycie podstawowych umiejętności może już nie wystarczyć.
AI zmienia zasady gry. Niektóre zawody już odczuwają konsekwencje
Sygnały ostrzegawcze pojawiają się również na platformach internetowych. Graficy pracujący na własny rachunek oraz autorzy tekstów reklamowych od czasu pojawienia się ChatGPT odnotowują mniej zleceń i niższe stawki. Podobne trudności dotyczą młodych programistów.
Nie oznacza to jednak, że sztuczna inteligencja całkowicie zastępuje te zawody. Badania wskazują raczej na przejmowanie konkretnych zadań, szczególnie tych wykonywanych cyfrowo, według jasno określonych zasad i łatwych do sprawdzenia.
Co ważne, eksperci nie znaleźli dotąd przekonujących dowodów na masowe bezrobocie wywołane przez AI. W badaniu NBER obejmującym blisko 6 tys. menedżerów z czterech krajów przewidywany spadek zatrudnienia w firmach w ciągu trzech lat wyniósł średnio zaledwie 0,7 proc.
Obraz rynku pracy okazuje się więc bardziej złożony, niż sugerują alarmujące prognozy. Sztuczna inteligencja nie musi odbierać wszystkim pracy, ale może utrudniać zdobycie pierwszego etatu i zmieniać oczekiwania wobec kandydatów. To właśnie młodzi pracownicy mogą najmocniej odczuć tę zmianę.
